Trwa ładowanie...

 

Trwa zapisywanie na newsletter...

Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększenia Odporności (Recovery and Resilience Facility – RRF) jest odpowiedzią Komisji Europejskiej na pandemię COVID-19. Wsparcie w ramach RRF ma charakter dodatkowy w stosunku do wsparcia udzielanego w ramach innych funduszy i programów unijnych i musi być z nim spójne oraz skoordynowane. Warunkiem koniecznym umożliwiającym otrzymanie przez Polskę środków finansowych z RRF jest przygotowanie Krajowego Planu Odbudowy (KPO) i przyjęcie go przez Radę UE.

5 obszarów wsparcia

Wsparcie w ramach KPO koncentruje się na interwencjach, które przyczyniać się będą do pobudzenia gospodarki, inwestycji, wzrostu gospodarczego oraz zatrudnienia. W KPO zaplanowano realizację reform i inwestycji w tych obszarach, które są najbardziej istotne z punktu widzenia konieczności odbudowy gospodarki po pandemii spowodowanej COVID-19, ale także w tych, które tworzą trwałe podwaliny pod budowę zdrowej gospodarki odpornej na kolejne wstrząsy. W związku z tym środki dostępne dla Polski w formie grantów w kwocie 23,850 mld euro i 12,112 mld euro w formie pożyczek rozdysponowano pomiędzy pięć komponentów KPO:

  1. Odporność i konkurencyjność gospodarki
  2. Zielona energia i zmniejszenie energochłonności
  3. Transformacja cyfrowa
  4. Efektywność, dostępność i jakość systemu ochrony zdrowia
  5. Zielona, inteligentna mobilność

Wokół tych pięciu komponentów koncentruje się wsparcie na rzecz przedsiębiorców, instytucji publicznych oraz innych podmiotów społeczno-gospodarczych. W każdym komponencie ujęto także działania na rzecz spójności terytorialnej – w zależności od zidentyfikowanych problemów – adresowane do obszarów wiejskich, miast, czy też obszarów szczególnie poszkodowanych w wyniku pandemii, gdzie występuje kumulacja problemów społeczno-gospodarczych.

Adresatami proponowanych działań w ramach KPO są: obywatele, przedsiębiorcy i przedsiębiorstwa, samorządy terytorialne, instytucje publiczne oraz podmioty spoza systemu administracji publicznej (np. podmioty społeczne, stowarzyszenia, organizacje pozarządowe).

Całe KPO objęte jest zasadą „do no significant harm” (DNSH) – nie wyrządzania znaczącej szkody środowisku.

Zgodnie z rozporządzeniem dotyczącym RRF większość środków należy przeznaczyć na działania w obszarze związanym z realizacją celów klimatycznych (minimum 37%) oraz na transformację cyfrową (minimum 20%).

Do KPO mogą być włączone reformy i inwestycje, które rozpoczęły się 1 lutego 2020 r., jednak ich realizacja musi się zakończyć w sierpniu 2026 r. (płatności mogą być dokonywane do końca 2026 r.). Podstawą rozliczania się z KE i przekazywania środków (w cyklu co pół roku) jest realizacja tzw. kamieni milowych i wskaźników (rozlicza się faktycznie osiągnięte cele).

Obecny stan prac

30 kwietnia 2021 r. KPO został przyjęty w trybie obiegowym przez Radę Ministrów. Rząd jednocześnie upoważnił Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej do wprowadzania dalszych zmian w dokumencie, w zakresie wynikającym z przebiegu negocjacji z Komisją Europejską.

3 maja 2021 r. KPO został oficjalnie przesłany do Komisji Europejskiej za pośrednictwem systemu CIRCABC.

Nadal trwa intensywny dialog z KE poświęcony m.in. odpowiedniemu sformułowaniu kamieni milowych i wskaźników, na podstawie których będą możliwe wypłaty środków finansowych w postaci bezzwrotnych grantów oraz pożyczek.

Równolegle prowadzone są prace nad systemem realizacji KPO m.in. w ramach zespołu roboczego do spraw Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększenia Odporności (KPO), powołanego przez Komisję Wspólną Rządu i Samorządu Terytorialnego. Rozmowy będą kontynuowane, aby tworzyć rozwiązania prowadzące do jak najlepszego wykorzystania środków unijnych.

Konsultacje KPO

Konsultacje społeczne trwały od 26 lutego do 2 kwietnia br. Do udziału w nich zaproszono podmioty publiczne, samorządy terytorialne, przedsiębiorców, przedstawicieli środowisk akademickich i opiniotwórczych oraz społeczeństwa obywatelskiego.

Wykorzystano różne działania i narzędzia komunikacji:

Konsultacje on-line

Projekt dokumentu wraz z formularzem on-line do zgłaszania uwag został udostępniony na stronach internetowych www.kpo.gov.pl oraz www.funduszeeuropejskie.gov.pl. Uwagi do KPO można było przekazywać w dwóch formach – do całego dokumentu lub do poszczególnych komponentów. Łącznie przez dedykowany formularz zamieszczony na stronie internetowej zgłoszonych zostało ponad 5,5 tys. uwag i komentarzy.

W procesie analizy komentarzy do projektu KPO uwzględniono również stanowiska sporządzone w formie pisemnej, które przekazano z pominięciem formularza dedykowanego konsultacjom. W szczególnie uzasadnionych przypadkach, mając na uwadze  rozważenie wszystkich stanowisk przekazanych w procesie konsultacji, przeanalizowano również komentarze nadesłane po upływie terminu.

Debaty

W ramach konsultacji zorganizowane zostały trzy debaty z udziałem ekspertów ze świata nauki, przedstawicieli organizacji pozarządowych oraz partnerów społecznych i gospodarczych.  Spotkania poświęcone poszczególnym komponentom KPO odbyły się w następującym porządku:2.03 – komponenty „Zielona energia i zmniejszenie energochłonności” i „Zielona, inteligentna mobilność”4.03 – komponent „Efektywność, dostępność i jakość systemu ochrony zdrowia”9.03 – komponenty „Odporność i konkurencyjność gospodarki” i „Transformacja cyfrowa”

Ze względu na ograniczenia spowodowane sytuacją epidemiczną debaty zostały zorganizowane w formie on-line za pośrednictwem dedykowanej platformy internetowej. Każde ze spotkań było transmitowane w czasie rzeczywistym na kanale MFiPR w serwisie YouTube. W spotkaniach udział wzięło łącznie ok. 2 000 osób, średnio 630 w każdym.

W czasie spotkań na obu kanałach uczestnicy zadawali pytania, na które eksperci udzielali odpowiedzi (w ramach przewidzianego w agendzie czasu). Łącznie w trakcie spotkań wpłynęło ok. 330 pytań i komentarzy do treści dokumentu.

Wysłuchania publiczne

Wysłuchania są jedną z metod prowadzenia konsultacji publicznych dokumentów i mają za zadanie uczynić proces konsultacji bardziej otwartym i partycypacyjnym. Istotą wysłuchania jest dopuszczenie do wyrażenia swojej opinii wszystkich (osób i instytucji), którzy uznają, że mają do przekazania istotne argumenty w danej sprawie. Odwołują się do tzw. 7 zasad konsultacji publicznych, jakie zostały wypracowane wspólnie przez środowiska rządowe, obywatelskie i eksperckie w 2012 roku. Zasady te to: transparentność, powszechność, przewidywalność, responsywność, koordynacja, zasada dobrej woli oraz poszanowanie interesu ogólnego.

Na wniosek strony społecznej w dniach 24-30 marca 2021 r. odbyły się tzw. wysłuchania publiczne nt. KPO. Zostały one przygotowane we współpracy z partnerami społecznymi i gospodarczymi (Fundacją „Stocznia” i Ogólnopolską Federacją Organizacji Pozarządowych). Patronem tego przedsięwzięcia był Podkomitet do spraw rozwoju partnerstwa, funkcjonujący w ramach Komitetu ds. Umowy Partnerstwa na lata 2014-2020. Jego członkami są przedstawiciele zarówno rządu, jak i samorządu terytorialnego, partnerów społecznych i gospodarczych, a także przedstawiciele organizacji pozarządowych.

W ramach tego etapu konsultacji odbyła się seria 5 wysłuchań, oddzielnie dla każdego z komponentów KPO:

  • 22 marca 2021 r. – „Odporność i konkurencyjność gospodarki”
  • 23 marca 2021 r. – „Transformacja cyfrowa”
  • 24 marca 2021 r. – „Efektywność, jakość i dostępność systemu ochrony zdrowia”
  • 29 marca 2021 r. – „Zielona energia i zmniejszenie energochłonności”
  • 30 marca 2021 r. – „Zielona, inteligentna mobilność”

W wysłuchaniach, przedstawiciele ministra właściwego ds. rozwoju regionalnego oraz przedstawiciele ministrów odpowiedzialnych za przygotowanie każdego z komponentów KPO pełnili rolę słuchaczy.

Konsultacje w ramach Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego (KWRiST)

Projekt KPO był przedmiotem dyskusji podczas następujących spotkań KWRiST:

  • 18 marca 2021 r. – posiedzenie Zespołu do Spraw Infrastruktury, Rozwoju Lokalnego, Polityki Regionalnej oraz Środowiska KWRiST
  • 25 marca 2021 r. - posiedzenie Zespołu do Spraw Infrastruktury, Rozwoju Lokalnego, Polityki Regionalnej oraz Środowiska KWRiST
  • 8 kwietnia 2021 r. - posiedzenie Zespołu do Spraw Infrastruktury, Rozwoju Lokalnego, Polityki Regionalnej oraz Środowiska KWRiST
  • 12 kwietnia 2021 r. – posiedzenie plenarne KWRiST
  • 30 kwietnia 2021 r. – posiedzenie plenarne KWRiSTW ramach KWRiST zgłoszono ponad 520 uwag z zarządu województwa lubuskiego, wielkopolskiego, podkarpackiego, warmińsko-mazurskiego, mazowieckiego, kujawsko-pomorskiego, śląskiego oraz zrzeszeń JST – Unii Metropolii Polskich im. Pawła Adamowicza, Związku Miast Polskich, Związku Powiatów Polskich, Związku Gmin Wiejskich RP, Śląskiego Związku Gmin oraz Powiatów, a także Związku Województw RP.

Wysłuchania odwrócone

W dniach 29.06-5.07.2021 r. odbyły się wysłuchania odwrócone, w trakcie których przedstawiciele administracji publicznej odnieśli się do postulatów przekazanych podczas wysłuchań publicznych. Ponownie odbyło się 5 spotkań, oddzielnie dla każdego komponentu KPO:

  • 29 czerwca 2021 r. – „Odporność i konkurencyjność gospodarki”
  • 30 czerwca 2021 r. – „Efektywność, dostępność i jakość systemu ochrony zdrowia”
  • 1 lipca 2021 r. – „Transformacja cyfrowa”
  • 2 lipca 2021 r. – „Zielona energia i zmniejszenie energochłonności”
  • 5 lipca 2021 r. – „Zielona, inteligentna mobilność”

W wysłuchaniach odwróconych przedstawiciele ministra właściwego ds. rozwoju regionalnego oraz ministrów odpowiedzialnych za realizację reform i inwestycji w każdym z komponentów KPO uczestniczyli tym razem w roli mówców. Skomentowane zostały zmiany wprowadzone w dokumencie w wyniku uwzględnienia uwag zgłoszonych podczas konsultacji społecznych. Przedstawiono również stanowiska w sprawie tych propozycji zmian, które nie znalazły swojego odzwierciedlenia w tekście KPO.

Podczas każdego ze spotkań głos zabrali także przedstawiciele samorządów, partnerów społecznych i gospodarczych oraz organizacji pozarządowych. Uczestnikami spotkania, w roli widzów, byli przedstawiciele organizacji społeczeństwa obywatelskiego, jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, pracodawców i ich organizacji, związków zawodowych, izb gospodarczych oraz przedstawiciele świata nauki.

Tylko za pośrednictwem dedykowanej platformy, w spotkaniach udział wzięło łącznie około 460 osób. Podobnie, jak w przypadku wysłuchań publicznych, największym zainteresowanie uczestników cieszyło się spotkanie dot. komponentu B „Zielona energia i zmniejszenie energochłonności”.

Pozostałe działania

KPO było tematem IV posiedzenia Podkomitetu ds. rozwoju partnerstwa działającego w ramach Komitetu ds. Umowy Partnerstwa na lata 2014-2020, które odbyło się 11 marca 2021 r. Członkami Podkomitetu są przedstawiciele partnerów społecznych i gospodarczych, organizacji pozarządowych, samorządów regionalnych oaz administracji rządowej.

31 marca 2021 r. KPO był przedmiotem posiedzenia Rady ds. Przedsiębiorczości przy Prezydencie RP.

Elementem konsultacji społecznych projektu KPO było również posiedzenie Międzyresortowego Zespołu ds. Strategii „Europa 2020”, które odbyło się 24 marca 2021 r. Podczas posiedzenia zaprezentowano m.in. założenia i cele rozporządzenia ustanawiającego Europejski Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększenia Odporności (RRF).

W ramach konsultacji KPO było też przedmiotem prac Rady Dialogu Społecznego oraz Rady Działalności Pożytku Publicznego.

Główne zmiany w KPO wynikające z konsultacji społecznych

Podczas konsultacji społecznych KPO bardziej szczegółowo omówiono konkretne inicjatywy. W rezultacie doprowadziło to do skorygowania ich kształtu, bądź uzupełnienia ich zakresu. Wszystkie przekazane w trakcie konsultacji uwagi zostały wnikliwie przeanalizowane i tam, gdzie było to możliwe, uwzględnione. W procesie analizy komentarzy do projektu KPO zostały wzięte pod uwagę również te stanowiska, które przekazano z pominięciem formularza dedykowanego konsultacjom (sporządzone w formie pisemnej). W szczególnie uzasadnionych przypadkach, mając na uwadze jak najlepsze wykorzystanie szczególnie istotnych stanowisk, uwzględniono również komentarze nadesłane po upływie terminu konsultacji społecznych projektu KPO.

Materiały 

Dokumenty

Odpowiedzi na uwagi zgłoszone w trakcie konsultacji społecznych:

Prezentacje

Spot informacyjny